Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Golddrop
×

Ostrzeżenie

Funkcje poczty zostały wyłączone na tej stronie przez administratora.
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Budynek obecnego Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Ignacego Kraszewskiego to dawna siedziba Akademii Bialskiej.

           Akademia (pierwsza szkoła średnia w Białej) została ufundowana w 1628, dzięki staraniom Krzysztofa Wilskiego Ciborowicza, proboszcza parafii św. Anny. Przybył on do Białej w 1616, był wychowankiem Akademii Zamojskiej. Książę Aleksander Ludwik Radziwiłł przeznaczył na potrzeby szkoły murowany budynek szpitala miejskiego, wzniesiony pod koniec XVI wieku. Dzięki zapisom Wilskiego i księcia Radziwiłła szkoła została uposażona w pieniądze. Akademii od początku towarzyszyły trudności finansowe. Bogato uposażona i odnowiona została przez Katarzynę z Sobieskich Radziwiłłową. Od 1633 znajdowała się pod opieką Akademii Krakowskiej, miała status tzw. kolonii akademickiej. Później było tu m.in. gimnazjum, szkoła departamentowa (1809), gimnazjum rosyjskie (1864) a od 1916 polskie gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego.

           Pierwotny budynek szkoły był murowany z cegły, założony na planie zwartego prostokąta, parterowy. Na osi miał sień przelotową, z której wejścia wiodły do dwóch sal po bokach. Obecnie budynek ten jest wtopiony we wschodnią część skrzydła północnego. Między 1628 a 1650 rozbudowano go o piętro przykryte czterospadowym dachem. Około 1840 wzniesiono wolnostojący pawilon (obecne skrzydło południowe). Z gmachem głównym połączono go w czasie rozbudowy między 1866 a 1878 rokiem. Zgodnie z rygorami postklasycznymi przebudowano wtedy fasadę szkoły zwróconą do kościoła św. Anny. Stała się ona jej dominantą. W 1919 gmach otrzymał neobarokowe elewacje.

           Obecnie gmach szkoły ma plan podkowy. Jej ramię północne stanowi prostokątny korpus z dwoma skrzydłami. Jedno jest równoległe do korpusu, z prostokątną przybudówką od zachodu. Drugie, łącznikowe, przylegające od południowego wschodu - prostopadłe. Wnętrze korpusu jest dwutraktowe, z korytarzem i klatką schodową w drugiej osi wschodniej. Elewacje zwieńczone są profilowanym gzymsem, naroża boniowane, kondygnacje rozdzielone gzymsem kordonowym. Elewacja frontowa jest czteroosiowa, rozczłonkowana boniowanymi pilastrami w wielkim porządku. Zwieńczona trójkątnym szczytem ujmującym dwie osie środkowe. Okna są prostokątne w opaskach. Dach niski, czterospadowy, kryty blachą.

           Na zewnątrz i wewnątrz budynku znajdują się liczne tablice pamiątkowe, m.in. w fasadzie, opatrzona orłem w koronie, upamiętniająca założenie szkoły. Od ulicy Warszawskiej jest tablica poświęcona twórcom Konstytucji 3 maja. Od ulicy Kraszewskiego - pamięci przywódców powstania styczniowego na Podlasiu, ks. Stanisława Brzóski i Romana Rogińskiego, byłych uczniów szkoły. W latach 1822 - 1826 uczył się tu J.I. Kraszewski,

Źródła:

1. S. Jadczak, Biała Podlaska - dzieje miasta i jego zabytki, Lublin 1993

2. Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. VIII, z. - powiat Biała Podlaska

Komentarze obsługiwane przez CComment

Dodatkowe informacje